Van der Goes en Groot

In Nederland zijn veel processen in de ruimtelijke ordening gebonden aan de geldende wet en regelgeving. Afhankelijk van het gebied en de ligging van het gebied ten opzichte van haar omgeving, is het verloop van deze processen variabel. In alle gevallen van ruimtelijke ingreep dient er een natuurtoets te worden uitgevoerd. In onderstaande alinea's is in grote lijnen het natuurbeleid, en haar consequenties uitgeschreven.

Verschillende wetten
In Nederland zijn er een aantal wetten die belangrijk zijn bij het uitvoeren van een ruimtelijke ingreep. De twee belangrijkste wetten bij ruimtelijke ingrepen zijn de Flora- en faunawet en de Natuurbeschermingswet 1998. Ook zijn er twee richtlijnen van groot belang; de Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn. Deze wetten en richtlijnen bepalen of u een natuurtoets moet laten uitvoeren en hoe deze eruit dient te zien.

Flora- en faunawet
Op 1 april 2002 is de Flora- en faunawet in werking getreden. Deze wet is gericht op de bescherming van wilde planten en dieren binnen Nederland en is bij vrijwel iedere ruimtelijke ingreep van belang.
De Flora- en faunawet is ontstaan om alle wettelijke regels en internationale verdragen omtrent de bescherming van soorten in één wet te vatten. Deze wet is een raamwet wat wil zeggen dat de uitwerking in "besluiten" wordt geregeld. De Flora- en faunawet is daarom aan veranderingen onderhevig.

De Flora- en faunawet is gebaseerd op een aantal voorgaande wetten als de Wet bedreigde uitheemse dier- en plantensoorten, Vogelwet 1936, Nuttige dierenwet 1914 en de Jachtwet.

Wilt u meer weten over hoe een dergelijk proces verloopt? Of wilt u een ruimtelijke ingreep uitvoeren en weet u niet of en aan welke wetten u moet voldoen? Klik dan hier voor meer informatie.

Natuurbeschermingswet 1998
In deze wet is de bescherming van gebieden geregeld en zijn de bepalingen uit de Vogel- en Habitatrichtlijn geïmplementeerd.
Er is onderscheid gemaakt in 3 typen gebieden:
- Natura 2000-gebieden
- Beschermde natuurmonumenten
- Gebieden die de Minister van EL&I aanwijst ter uitvoering van verdragen of andere internationale verplichtingen
Tevens bevat de Natuurbeschermingswet instandhoudingsdoelstellingen betreffende leefgebieden, natuurlijke habitats en populaties van in het wild levende plant- en diersoorten.

Naast de Natuurbeschermingswet 1998, zijn de Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn van groot belang bij het uitvoeren van natuurtoetsen. Daarom worden deze componenten verder toegelicht.


Habitatrichtlijn
Het doel van de Habitatrichtlijn is gericht op de realisering van een coherent Europees ecologisch netwerk, Natura 2000 genaamd. Verschillende natuurlijke habitats zijn door EU-landen in overleg met de Europese Commissie aangewezen als beschermingszone. Nederland heeft 141 beschermde gebieden. Een overzicht van deze gebieden is te vinden op de communautaire lijst voor de Atlantische biogeografische regio.
Het is lidstaten verplicht positieve en proactieve maatregelen te nemen om richtlijngebieden in stand te houden. Het is daarbij verplicht passende maatregelen te treffen om kwaliteitsverlies en verstoring te voorkomen. Daarom is er voor habitatrichtlijngebieden een apart afwegingskader voor nieuwe activiteiten met mogelijk significante gevolgen voor het gebied.
Een habitattoets is noodzakelijk om de effecten van de ruimtelijke ingrepen op het habitatrichtlijngebied in kaart te brengen.

Vogelrichtlijn
De Vogelrichtlijn verplicht de lidstaten van de Europese Unie de instandhouding te garanderen van alle natuurlijk in het wild levende vogelsoorten op het Europse grondgebied. Tevens zijn lidstaten verplicht speciale beschermingszones aan te wijzen: de Vogelrichtlijngebieden.
In Nederland zijn er momenteel 80 Vogelrichtlijngebieden aangewezen. In deze gebieden gelden speciale maatregelen om bepaalde vogelsoorten te beschermen in hun voortbestaan en voortplanting.

Klik hier om naar de pagina Natuur- en habitattoetsen te gaan.